Uraloğlu: Bu trenler, milli teknolojimizin raylardaki yeni zaferlerinden birisi olacak

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu'nun konuşmasında satır başları şu şekilde:

"2002 yılından itibaren başlattığımız gelişim hamleleri ile devlet politikası olarak ele aldık ve öncelikli sektör olarak da belirledik, ilan ettik. 2002 yılında yaklaşık 11 bin kilometre bölünmüş yolumuz, demir yolumuz vardı; buna 2 bin 251 kilometresi yüksek hızlı tren hattı olmak üzere yaklaşık 3 bin kilometre ekleyerek 14 bin kilometreye yükselttik. Avrupa’nın altıncı, dünyanın sekizinci hızlı tren işletmecisi ülke konumuna geldik.

Ancak biz sadece yeni hatlar inşa etmekle yetinmedik, yetinmiyoruz. Devraldığımız 11 bin kilometrelik demir yolu ağını da neredeyse sil baştan yenileyerek modernize ettik. Sinyalli hat uzunluğunu 2 bin 505 kilometreden 8 bin 419 kilometreye, elektrikli uzunluğunu ise 2 bin 122 kilometreden 7 bin 274 kilometreye çıkardık. Böylece hatlarımızın yüzde 60’ını sinyalli, yarısından fazlasını elektrikli hâle getirerek mevcut altyapımızı dünya standartlarında, güvenli, hızlı, konforlu bir sisteme dönüştürdük.

Şu anda İstanbul-Halkalı, Kapıkule, Ankara, İzmir, Bandırma, Bursa, Yenişehir, Osmaneli, Mersin, Adana, Osmaniye, Gaziantep, Yerköy, Kayseri, Kırıkkale, Çorum hızlı tren hatları ve Kars-Iğdır-Aralık-Dilici demiryolu hattı gibi çok önemli yeni demir yolu projelerinin yapımına da bir taraftan devam ediyoruz. Demir yollarımızı 2028’e kadar 17 bin 287 kilometreye, 2053 yılına kadar ise 28 bin 590 kilometreye yükseltmeyi planladık.

Ancak bizim vizyonumuz sadece demiryolu uzunluğunu artırmak değil, bu hatlarda kullanılan her aracı, her bileşeni de yerli ve milli imkanlarla üretmek ve geliştirmek. Bu vizyonun en somut temsilcisi ise 100 yılı aşkın tecrübesiyle ana ve kritik demir yolu bileşenlerini üreten bölgemizin en büyük raylı sistem araç üreticisi TÜRASAŞ’tır.

Değerli misafirler, geride bıraktığımız 2025 yılı TÜRASAŞ için başarılarla dolu bir yıl oldu. Farklı türlerde toplam 801 adet vagon üreterek tüm zamanların rekorunu kırdık. Askeri tank taşıma vagonu projesinde iki yıllık üretimi sadece bir yılda tamamlayarak 100 adet vagonu teslim ettik. Bunun yanı sıra altı adet 160 kilometre/saat milli elektrikli tren, 20 adet E5000 milli elektrikli ana lokomotif, sekiz adet milli banyo treni ve altı adet akülü manevra aracı üretimi ile gücümüzü bir kez daha ortaya koyduk.

Eskişehir Bölge Müdürlüğümüz de devam eden E5000 elektrikli milli anahat lokomotifi projesi kapsamında, ilk etapta 2025 yılı sonuna kadar 20 lokomotifi tamamlayarak Taşımacılık Genel Müdürlüğümüze teslim etti. İnşallah bu yıl 30 adet, önümüzdeki yılda 45 adet olmak üzere toplam 95 elektrikli milli demir yolu lokomotifimizi ailemize kazandırmış olacağız.

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi için Gazi Ray projesi kapsamında bir yıl içerisinde sekiz banyo setinin tamamını üreterek Gaziantep’e sevk ettik ve teslim ettik. Aynı setlerden TCDD Taşımacılık için de 2027 ve 2028 yıllarında 16 adet üreterek raylarda taşımacılık hizmetine sunacağız.

Bu yıl ayrıca 43 adet yataklı yolcu vagonu, üç adet lüks yataklı vagon, 944 adet çeşitli tipte yük vagonu, yani toplamda 1040 vagon üreterek yeni bir rekora da imza atmış olacağız.

Yeşil ve sürdürülebilir ulaşım hedeflerimiz doğrultusunda hidrojen yakıtlı tren teknolojisine de büyük önem veriyoruz. Bildiğiniz üzere bu kapsamda İngiltere ile imzaladığımız iş birliği protokolü ile hidrojen yakıtlı tren geliştirme projesini başlattık. Geçtiğimiz aylarda TÜRASAŞ projede prototip üretim merkezi olarak merkez rol üstlenecek ve tüm haklar yine kurumumuza ait olacak. Bu AR-GE projesi ile yerli mühendislik kabiliyetlerimizi daha da ileriye taşıyacağız. TÜRASAŞ’ı hidrojen teknolojisinde de bölgesel bir merkez hâline getireceğiz.

Sakarya Bölge Müdürlüğümüz de milli elektrikli hızlı tren üretim fabrikamızın inşaatı hızlıca ilerliyor. Yaklaşık 18 bin metrekarelik modern tesisin yapım çalışmalarına sadece 4,5 ay önce başlamıştık ve yarısına yakınını tamamladık. Yılda 12 hızlı tren seti üretme ve test kapasitesi ile yaklaşık 250 kişiye yeni istihdam oluşturacak ve ekonomiye yıllık 3,5 milyar TL katkı sağlayacak.

Küresel hızlı tren araç, altyapı ve sistemleri pazarının günümüzde yaklaşık 208 milyar dolar ve bu değerin 2030’da 310 milyar dolar olarak gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Türkiye’nin 2035’e kadar tahmini hızlı tren seti ihtiyacı 81 adet, yani toplam 648 araç. Bu da yılda ortalama 65 araç demektir. Bu noktada yılda 12 set, yani 96 araçlık kapasitesi ile TÜRASAŞ, bundan sonra dünya pazarına da açılacak. Böylece sadece kendi ihtiyacımızı karşılamakla kalmayacak, dışa bağımlılığımızı azaltacak ve ihracat imkanı sağlayacağız.

Fabrika üretiminde ihtiyaç duyduğu enerjiyi de güneşten alacak; çevreci ve sürdürülebilir bir modelle çalışacak. Bu yıl fabrika tamamlanarak hızlı tren setlerimizin seri üretimine başlanmış olacak.

Bakanlık olarak tüm bu rekor üretimlerimizin ve yatırımlarımızın yanında olacağız. 225 kilometre/saat hıza sahip milli elektrikli hızlı trenimizin yol testlerini başlatıyoruz. Trenimizin hız, fren, sürüş ve yol uyumu gibi tüm performans kriterlerini detaylı şekilde test edeceğiz. Tüm testler başarıyla tamamlandığında, trenimiz sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde milletimizin hizmetine sunulacak. Hedefimiz yılsonuna kadar trenimizi raylara koymak.

Tren setimiz 577 yolcu kapasiteli, alüminyum gövdeli, sekiz araçtan oluşuyor. Otomatik tren durdurma sistemi, elektromekanik yolcu giriş kapıları, tam otomatik iklimlendirme, yangın algılama, işitsel ve görsel yolcu bilgilendirme ve kamera sistemleri ile donatıldı. Fren kontrol ve yönetim sistemleri, ASELSAN tarafından tamamen yerli ve milli olarak tasarlandı ve üretildi.

Trenle seyahat edecek yolcuların rahatlığı için Wi-Fi erişimi, yiyecek ve içecek otomatları ile mutfak bölümleri de setlere yerleştirildi. Engelli vatandaşlar için iki adet yolcu bölmesi ve tekerlekli sandalye erişimi de sağlandı.

İnovasyon, mevcut ve gelecekteki ihtiyaçları karşılamak üzere tasarlandı ve üretiliyor. Bu trenler artık sadece bir araç değil; milli teknolojimizin raylardaki yeni zaferlerinden biri olacak, Türkiye Yüzyılı’nın simgesi, bağımsızlığımızın ve özgüvenimizin somut nişanesi olacak.

Tüm bu rekor üretimlerimiz ve sürdürülebilir yatırımlarımız sayesinde TÜRASAŞ sanayi dünyasında hak ettiği yeri bulacaktır. Yeni hedefimiz, bu büyümeyi hızlandırarak yerli ve milli demiryolu araç üretimini Türkiye’nin en büyük ilk 100 sanayi kuruluşu arasına sokmak.

Bakanlık olarak her zaman TÜRASAŞ’ın ve üreten bütün kurumlarımızın yanında olacağız. Birlikte daha nice rekorlara ve başarılara imza atacağız. Yol testlerinin başarıyla tamamlanması ve milli elektrikli hızlı trenimizin hizmete girmesi dileğiyle katılımınızdan dolayı teşekkür ederim. Bu milli eserimiz ülkemize, milletimize hayırlı olsun.

Ayrıca, Düzce-Serdivan Kampüs Tramvay Hattımızın ihalesi de Büyükşehir Belediyesi ve Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğümüz tarafından önümüzdeki hafta yapılacak. Uzun yıllar geciken Adapazarı-Karasu demiryolu hattının ihalesi de gerçekleştirilmiş ve çalışmalar başlamıştır. Ürettiğimiz raylı sistem araçları, Sakarya’da olduğu gibi tüm Türkiye’de ve dünyada hizmet verecek.

Ramazan-ı Şerifinizi tebrik ediyor, sağlık ve huzurla bayrama ulaşmayı dilerim. Kalın sağlıcakla.''